เรื่องนี้หมายถึงอะไร
"ซีฟัตวาญิบ" คือคุณลักษณะที่จำเป็นต้องมีอยู่แด่อัลลอฮ์อย่างแน่นอน ตรงข้ามกับ "ซีฟัตมุสตะฮีล" (คุณลักษณะที่เป็นไปไม่ได้สำหรับพระองค์) และ "ซีฟัตญาอิซ" (สิ่งที่พระองค์จะทรงกระทำหรือไม่กระทำก็ได้ตามพระประสงค์) การจัดหมวดเป็น 20 ประการนี้เป็นกรอบที่นักวิชาการอะฮ์ลิสซุนนะฮ์วัลญะมาอะฮ์วางไว้เพื่อสอนหลักเตาฮีดให้เข้าใจง่าย ไม่ใช่ถ้อยคำในอัลกุรอานหรือฮะดีษโดยตรง แต่ทุกประการมีรากฐานรองรับจากอายะฮ์อัลกุรอาน
ทั้ง 20 ประการแบ่งเป็น 4 หมวด ได้แก่ หมวดนัฟซียะฮ์ (คุณลักษณะทางองค์ 1 ข้อ) หมวดเศาะลบิยะฮ์ (คุณลักษณะเชิงปฏิเสธสิ่งไม่บังควรแด่พระองค์ 5 ข้อ) หมวดมะอานี (คุณลักษณะเชิงความหมายที่ดำรงอยู่จริง 7 ข้อ) และหมวดมะอฺนะวียะฮ์ (สภาวะที่สืบเนื่องจากหมวดมะอานี 7 ข้อ)
เรื่องสำคัญที่ควรจำ
- หมวดนัฟซียะฮ์ (1 ข้อ): วุญูด — ทรงมีอยู่จริง
- หมวดเศาะลบิยะฮ์ (5 ข้อ): กิดัม (ไม่มีจุดเริ่มต้น), บะกออ์ (ไม่มีจุดสิ้นสุด), มุคอลาฟะตุลิลหะวาดิษ (ไม่เหมือนสิ่งถูกสร้างใดๆ), กิยามุฮูบินัฟซิฮี (ทรงดำรงอยู่ด้วยพระองค์เอง), วะฮ์ดานียะฮ์ (ทรงเอกะ ไม่มีภาคี)
- หมวดมะอานี (7 ข้อ): กุดเราะฮ์ (ทรงอานุภาพ), อิรอดะฮ์ (ทรงประสงค์), อิลมู (ทรงรอบรู้), หะยาต (ทรงมีชีวิต), สะมะอฺ (ทรงได้ยิน), บะศ็อร (ทรงเห็น), กะลาม (ทรงตรัส)
- หมวดมะอฺนะวียะฮ์ (7 ข้อ): สภาวะที่สืบเนื่องจาก 7 ข้อข้างต้น คือ ทรงเป็นผู้มีอานุภาพ ผู้ประสงค์ ผู้รอบรู้ ผู้มีชีวิต ผู้ได้ยิน ผู้เห็น และผู้ตรัส โดยธรรมชาติแห่งพระองค์เอง
- คู่กันกับซีฟัตวาญิบ 20 ประการนี้ คือซีฟัตมุสตะฮีล 20 ประการ (สิ่งตรงข้ามที่เป็นไปไม่ได้ เช่น สูญสิ้น มีจุดเริ่มต้น เหมือนสิ่งถูกสร้าง) และซีฟัตญาอิซ 1 ประการ (ทรงกระทำหรือไม่กระทำสิ่งที่เป็นไปได้ก็ได้ตามพระประสงค์)
ตัวอย่างใกล้ตัว
เมื่อละหมาดหรือวิงวอนขอดุอาอ์ เราศรัทธามั่นด้วยใจว่าอัลลอฮ์ทรงได้ยิน (สะมะอฺ) ทุกคำวิงวอนของเรา และทรงเห็น (บะศ็อร) ทุกการกระทำ แม้จะกระซิบเบาที่สุดหรืออยู่ในที่มืดมิดที่สุดก็ตาม
หลักฐานและอ่านต่อ
- อัลกุรอาน ซูเราะฮ์อัลบะเกาะเราะฮ์ 2:255 (อายะตุลกุรซีย์)
- อัลกุรอาน ซูเราะฮ์อัชชูรอ 42:11
- อัลกุรอาน ซูเราะฮ์อัลหะดีด 57:3
- อัลกุรอาน ซูเราะฮ์อัลอิคลาศ 112:1
- อัลกุรอาน ซูเราะฮ์อันนิสาอ์ 4:164
หน้านี้เป็นบทเรียนเริ่มต้น รายละเอียดฟิกฮ์ยึดแนวมัซฮับชาฟีอี หากจะนำไปปฏิบัติในกรณีเฉพาะ ควรเรียนกับครูหรือสอบถามผู้รู้ชาฟีอีในพื้นที่